21 augustus 2026 · Lisa, content-medewerker

Je kind helpen vrienden maken in een nieuwe klas: wat wel werkt en wat niet

Door Lisa, moeder van twee en content-medewerker bij Kids Chapters

De eerste schoolweken zijn net achter de rug en bij ons thuis merkte ik het meteen. Mijn dochter kwam op dinsdag thuis, gooide haar tas in de gang en zei met een klein stemmetje dat ze tijdens de pauze weer alleen op het bankje had gezeten. Geen drama, geen tranen, gewoon een zin die tussen ons in bleef hangen. Je kind helpen vrienden maken in een nieuwe klas is een van die dingen waarbij je als ouder ontzettend graag wilt ingrijpen, terwijl juist ingrijpen zelden werkt. Wat ik dat najaar heb geleerd, deel ik hier.

Waarom vrienden maken zoveel van kinderen vraagt

Volwassenen vergeten vaak hoe ingewikkeld het is. Een kind dat een nieuwe klas binnenloopt moet in een paar dagen tijd inschatten wie er aardig is, wie de toon zet, waar de grapjes over gaan en of het wel of niet oké is om ergens bij te gaan staan. Dat is sociaal topsport, en dat allemaal terwijl er ook nog gerekend en gelezen moet worden.

Sommige kinderen rollen er zonder nadenken in. Anderen hebben tijd nodig, kijken eerst een week de kat uit de boom en durven pas daarna iets te zeggen. Geen van beide is fout. Wat wel helpt, is dat een kind het gevoel heeft dat het de moeite waard is om te kennen. Kinderen die zichzelf zien als iemand met iets te bieden, stappen makkelijker op een ander af.

Wat je beter niet kunt doen

Ik ben in bijna elke valkuil gestapt die er is. De eerste: elke dag vragen hoe het ging in de pauze. Goedbedoeld, maar je kind hoort vooral dat jij je zorgen maakt, en dan wordt het probleem ineens twee keer zo groot. De tweede: het oplossen via de juf zonder het te overleggen. Soms is dat precies goed, maar bij ons voelde mijn dochter zich betrapt in plaats van geholpen.

En de derde, misschien de lastigste: doen alsof het niets is. Zeggen dat ze snel genoeg vriendinnen krijgt, is waar, maar het maakt het gevoel van vandaag niet kleiner. Kinderen willen eerst gehoord worden en pas daarna geholpen. Dat is bij volwassenen niet anders.

Een verhaal als opening naar een gesprek

Wat bij ons wel werkte, was voorlezen. Niet als lesje verpakt, gewoon samen op de bank met een verhaal waarin de hoofdpersoon ook aarzelt. In een goed vriendschapsverhaal gaat het namelijk ook een keer mis. De hoofdpersoon vraagt iets en krijgt nee te horen. Dat hoort erbij en het is enorm geruststellend om te merken dat het de held van het verhaal ook overkomt. Kinderen die weten dat een nee niet het einde is, proberen het de volgende dag opnieuw.

Laat stiltes vallen waar ze vallen. Als je kind iets zegt, ga daar dan even op door met een open vraag. Wat zou jij doen? Ken jij iemand die dat ook wel eens heeft? Vaak komt het antwoord niet meteen maar drie bladzijden later, en dat is prima. Bij ons zei mijn dochter halverwege een hoofdstuk ineens dat er in haar klas ook een meisje was dat altijd alleen liep. Zo werkt het vaak. Het verhaal gaat over iemand anders, en daardoor durft het kind over zichzelf te praten.

Praktische dingen die wel hielpen

Naast voorlezen was het vooral heel gewoon spul. We nodigden één klasgenootje uit in plaats van drie, want in een tweetal is het veel makkelijker om contact te maken. We oefenden thuis een zinnetje om mee te beginnen, iets simpels als vragen of iemand meedoet. We zorgden dat ze op woensdag naar de zwemles ging waar ook twee kinderen uit haar klas zaten, omdat contact buiten school vaak makkelijker ontstaat dan op het schoolplein.

En ik hield mijn eigen zorgen wat vaker voor me, omdat kinderen feilloos aanvoelen wanneer een ouder zich ergens druk over maakt. Dat was voor mij het moeilijkste onderdeel.

Geef het meer tijd dan je wilt

Bij ons duurde het ruim zes weken voordat er iemand mee naar huis kwam. Zes weken waarin ik dagelijks de neiging had om iets te forceren. Achteraf was het precies het tempo dat mijn dochter nodig had, en het klikte uiteindelijk met een meisje dat ik in week één nooit had voorspeld.

Als je merkt dat het na een paar maanden echt niet vlot, of als je kind steeds minder zin heeft om naar school te gaan, is een gesprek met de leerkracht wel op zijn plaats. Die ziet dingen op het plein die jij nooit ziet. Maar geef het eerst de ruimte om vanzelf te gebeuren.

Wanneer een boek net dat zetje geeft

Bij Kids Chapters maken we verhalen waarin het kind zelf de hoofdpersoon is. Dat is precies waarom voorlezen over dit onderwerp zo goed werkt: als je kind in het verhaal zelf degene is die aarzelt en het tóch probeert, blijft dat langer hangen dan welk advies van een ouder ook. Wil je zien hoe zo''n verhaal eruitziet voor jouw kind? Kijk eens op kidschapters.com.