Wintertijd en je kind slaapt slecht? Zo krijg je de avond weer rustig

22 oktober 2026 · Redactie

Wintertijd en je kind slaapt slecht? Zo krijg je de avond weer rustig

Zondag 25 oktober gaat de klok weer een uur terug. Volwassenen vinden dat meestal prima: een uur langer slapen, eindelijk. Maar wie kleine kinderen heeft, weet dat het zo niet werkt. Een kind kijkt niet op de klok. Een kind luistert naar zijn eigen lijf, en dat lijf vindt maandagochtend om half zes dat het al half zeven is.

Slaapt je kind slecht na de overgang naar de wintertijd, of is het ’s avonds ineens veel eerder op? Dan ben je niet de enige. Hieronder lees je wat onderzoek zegt over het verzetten van de klok, wat je eraan kunt doen en waarom een vaste voorleesroutine zo goed helpt.

Het extra uur slaap bestaat bijna niet

De slaaponderzoeker Yvonne Harrison (Liverpool John Moores University) zette in 2013 de wetenschappelijke kennis over het verzetten van de klok op een rij. Haar conclusie: van het beroemde extra uur slaap in de nacht van de wintertijd is in metingen weinig terug te zien. In de dagen daarna worden mensen juist eerder wakker, en over de hele week gemeten slapen ze per saldo minder. Het lichaam past zich niet in één nacht aan, schrijft ze, en dat gaat niet zonder gevolgen.

Jonge kinderen leven op een strak ritme, en ouders herkennen dat beeld meteen. Om zeven uur ’s avonds wintertijd voelt het voor je kind als acht uur. Om vijf uur ’s middags voelt het als zes uur, het moment waarop het de week ervoor al moe en hongerig werd. Het gevolg: een kind dat aan tafel al hangt, een avond die eindigt in tranen en een ochtend die veel te vroeg begint.

Zo help je je kind over de wintertijd heen

  • Schuif in stapjes. Omdat het lijf niet in één nacht omschakelt, kun je het uur verdelen. Breng je kind in de dagen voor 25 oktober elke avond een kwartiertje later naar bed. Na het verzetten van de klok zit het dan vanzelf weer op de gewone bedtijd.
  • Houd de routine gelijk. Badje, pyjama, tanden poetsen, boek, licht uit. In een groot onderzoek onder moeders van ruim tienduizend kinderen van 0 tot 5 jaar, in dertien landen en regio’s, hing een vaste avondroutine samen met eerder naar bed gaan, sneller inslapen, minder vaak wakker worden en langer slapen. Hoe vaker de routine werd gevolgd, hoe beter de uitkomsten (Mindell en collega’s, 2015).
  • Doe het licht laag in het laatste uur. Bij kleuters van 3 tot 5 jaar remde een uur fel licht vlak voor bedtijd de aanmaak van het slaaphormoon melatonine sterk af, gemiddeld met bijna 90 procent, en bij de meeste kinderen was dat effect bijna een uur later nog niet weg (Akacem en collega’s, 2018). Het was een kleine studie, maar de richting is duidelijk: een lampje bij het voorlezen is beter dan het grote licht.
  • Maak de ochtend later. Laat de gordijnen dicht tot de tijd waarop je kind normaal opstaat, zodat de vroege ochtend niet meteen als dag voelt.

Donkere avonden zijn ook een kans

Er is ook goed nieuws. In de zomer is het om acht uur nog licht, en dan is het moeilijk uitleggen waarom je nu moet gaan slapen. Na de overgang naar de wintertijd is het buiten al donker als je kind naar bed gaat.

Dit is dus een goed moment om een gewoonte te beginnen, of een oude weer op te pakken: elke avond voorlezen. Dat doet meer dan alleen de dag afsluiten. In een overzichtsartikel uit 2018 laten Jodi Mindell en Ariel Williamson (Children’s Hospital of Philadelphia) zien dat de vaste onderdelen van een avondroutine, zoals samen lezen en zingen, niet alleen samenhangen met beter slapen, maar ook met taalontwikkeling, geletterdheid en de band tussen ouder en kind.

Een jongen zit op zijn knieën in zijn slaapkamer en schildert sterren op een raket van karton, door het raam schijnt een halve maan
Uit Het geheim van de maan: een raket van een grote doos

Een slaapverhaal over een kind dat niet kan slapen

Bij Kids Chapters hebben we een boek dat precies op dit moment past. In Het geheim van de maan kan je kind ’s avonds niet slapen. Het is veel te licht, want tussen de gordijnen schijnt de maan naar binnen. Maar het is maar een halve maan. Waarom eigenlijk?

Je kind bouwt een raket van een grote doos, plakt er sterrenstickers op en vliegt naar de maan. Daar zit een klein zilverwit konijntje te huilen: zijn maanlantaarns zijn uitgegaan. Samen vangen ze sterrenstof in een potje en vullen ze de lantaarns, tot de maan weer een zee van lichtjes is. Aan het eind kruipt je kind terug in bed, met op het nachtkastje een potje maanlicht.

Het verhaal begint met een beetje spanning en wordt steeds zachter. De laatste bladzijden zijn stil en warm, en de laatste woorden zijn een welterusten met de naam van je kind erin. Zo neemt het verhaal je kind mee op avontuur en brengt het daarna rustig terug in bed.

Je kind zelf in het verhaal

Het geheim van de maan is een gepersonaliseerd kinderboek. Je vult de naam van je kind in en uploadt een foto, en je kind verschijnt als tekening in de platen. De naam staat op de omslag en in het verhaal. Het boek is geschikt voor kinderen van 3 tot 9 jaar en is een hardcover van 21 x 21 cm, gedrukt in Nederland.

En misschien is het fijnste nog wel het moment na het boek. Als je kind ’s avonds door het raam naar de maan kijkt, weet het precies wie daar boven zwaait.

Het boek Het geheim van de maan met de naam Robin op de cover, een kind en een konijntje op de maan
Het geheim van de maan, voor kinderen van 3 tot 9 jaar. Bekijk het boek

Wil je eerst zien hoe het eruitziet? Je kunt het hele boek doorbladeren voordat je de naam van je kind invult. Of bekijk alle boeken van Kids Chapters en kies het verhaal dat bij jullie avond past.

Bronnen